Ο ξαφνικός, άδικος θάνατος του Θόδωρου Αγγελόπουλου ήταν μεγάλο σοκ για όλους μας. Μεγάλη απώλεια τόσο για τον ελληνικό όσο και για τον παγκόσμιο κινηματογράφο. Από την «Αναπαράσταση» μέχρι τη «Σκόνη του χρόνου», μέσα από εκπληκτικές, ανεπανάληπτες εικόνες, χαραγμένες ανεξίτηλα στη μνήμη μας, ο Θόδωρος μας μίλησε για τη μετανάστευση, την Αντίσταση, τον εμφύλιο, το διχασμό, τον επαναπατρισμό, τις απογοητεύσεις αλλά και τις ελπίδες μας, σκιαγράφησε το χάρτη μιας «άλλης», που βλέπαμε για πρώτη φορά στον κινηματογράφο, Ελλάδας. Μιας Ελλάδας βγαλμένης μέσα από μνήμες του παρελθόντος αλλά και από τη σύγχρονη πραγματικότητα, της Ελλάδας που αγαπήσαμε, μιας Ελλάδας που μας στοιχειώνει, μιας Ελλάδας που, όπως έλεγε και ο Σεφέρης, μας πληγώνει. Μέσα από ταινίες που έβαλαν τον κινηματογράφο μας σε μια ξεχωριστή θέση στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου, πλάι σε άλλους μεγάλους δημιουργούς όπως ο Μικελάντζελο Αντονιόνι και ο Ακίρα Κουροσάβα.  Θόδωρε, θα είσαι πάντα μαζί μας, οι ταινίες σου θα μας συντροφεύουν, καθώς και τις γενιές που θ’ ακολουθήσουν, ενόσω εξακολουθεί να υπάρχει αυτή η μεγάλη και πρωτότυπη τέχνη που λέγεται κινηματογράφος.

Την Τετάρτη, 2 Νοεμβρίου στις 8:30 το βράδυ στον κινηματογράφο Απόλλων Cinemax Class, πραγματοποιήθηκε η τελετή λήξης του 24ου Πανοράματος Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, με την απονομή των βραβείων του διαγωνιστικού τμήματος και των Ειδικών Βραβείων του Πανοράματος, ενώ, στη συνέχεια, προβλήθηκε σε avant-premiere η νέα, πολυαναμενόμενη ταινία του Tέιτ Τέιλορ, «Υπηρέτριες» (The Help).

Η τελετή λήξης του φετινού 24^ου Πανοράματος πραγματοποιήθηκε στον Απόλλωνα, παρουσία εκπροσώπων του κινηματογραφικού, καλλιτεχνικού και δημοσιογραφικού κόσμου, αλλά και απλούς σινεφίλ. Εκτός των βραβευόμενων προσωπικοτήτων, τη βραδιά τίμησαν με την παρουσία τους, μεταξύ άλλων, η πρόεδρος του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων, κα. Άννα Φιλίνη, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος του ΟΠΑΠ, κ. Γιάννης Σπανουδάκης, οι σκηνοθέτες Δήμος Αβδελιώδης, Θόδωρος Αγγελόπουλος, Βασίλης Βαφέας, Σταύρος Ιωάννου, Νίκος Καβουκίδης, Βασίλης Μαζωμένος, Νίκος Παναγιωτόπουλος, Νίκος Περάκης, Λάκης Παπαστάθης και Γιώργος Τσεμπερόπουλος, οι συγγραφείς, Θανάσης Βαλτινός και Ντόρα Γιαννακοπούλου, ο δημοσιογράφος Σεραφείμ Φυντανίδης, και οι ηθοποιοί Θοδωρής Αθερίδης, Κατερίνα Διδασκάλου, Τάκης Εμμανουήλ, Όλια Λαζαρίδου, Γωγώ Μπρέμπου και Ελένη Φιλίνη. Την τελετή παρουσίασε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ, Νίνος Φένεκ Μικελίδης.

Οι απονομές των βραβείων ξεκίνησαν με εκείνη του Βραβείου Κοινού, με την πενταμελή κριτική επιτροπή αναγνωστών του περιοδικού «Αθηνόραμα» να ξεχωρίζει μία από τις 7 ταινίες που συμμετείχαν φέτος στο Διαγωνιστικό Τμήμα. Το βραβείο δόθηκε στην ρωσική ταινία «Bedouin», του Ιγκόρ Βολόσιν, η ιστορία μιας γυναίκας η οποία συμφωνεί να κυοφορήσει για λογαριασμό ενός ομοφυλόφιλου ζευγαριού, καθώς χρειάζεται τα χρήματα για την θεραπεία της κόρης της που πάσχει από λευχαιμία.

Σειρά είχε το βραβείο πενταμελούς επιτροπής από σπουδαστές των κινηματογραφικών σχολών Σταυράκου και New York College, το οποίο απονεμήθηκε στη γαλλοπορτογαλική συμπαραγωγή «Τα Μυστήρια της Λισσαβόνας» του πρόσφατα χαμένου Ραούλ Ρουίζ, μια ιδιοσυγκρασιακή ταινία η οποία ακολουθεί μία ζηλόφθονη κόμισα, έναν ευκατάστατο επιχειρηματία και ένα νεαρό, ορφανό αγόρι στην Πορτογαλία, την Ιταλία, τη Γαλλία και τη Βραζιλία, καθώς έρχονται σε επαφή με διαφορετικούς ανθρώπους. Το βραβείο παρέλαβε εκ μέρους της εταιρίας παραγωγής, η ακόλουθος οπτικοακουστικών μέσων της Γαλλικής Πρεσβείας, κυρία Ελίζ Ζαλαντό.

Το Βραβείο του Πανοράματος απένειμε φέτος για πρώτη φορά επιτροπή αποτελούμενη από Έλληνες σκηνοθέτες, με πρόεδρο τον Θόδωρο Αγγελόπουλο και μέλη τους Δήμο Αβδελιώδη, Βασίλη Βαφέα, Νίκο Παναγιωτόπουλο, και Λάκη Παπαστάθη. Το βραβείο απονεμήθηκε στην ταινία «Τα Μυστήρια της Λισσαβόνας». Η επιτροπή απένειμε ένα ακόμη βραβείο, εκείνο της σκηνοθεσίας, στην γαλλική ταινία «Πάτερ» του Αλέν Καβαλιέ.

Με την ολοκλήρωση των βραβείων, είχε έρθει η ώρα για τις τιμητικές βραβεύσεις, οι οποίες ξεκίνησαν με εκείνη του Νίκου Περάκη, που απένειμε ο πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος του ΟΠΑΠ, κ. Γιάννης Σπανουδάκης, του Βασίλη Βαφέα, που απένειμε η πρόεδρος του Πολιτισμικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων, κυρία Άννα Φιλίνη και της Όλιας Λαζαρίδου, που απένειμε η γνωστή μουσικοσυνθέτης Ελένη Καραϊνδρου.

Μετά την τελετή λήξης, οι θεατές παρακολούθησαν σε avant-premiere την πολυαναμενόμενη ταινία «Υπηρέτριες» (The Help) του Τέιτ Τέιλορ. Η προβολή πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την εταιρία διανομής Feelgood Entertainment.

Η βραδιά έκλεισε στο bar-restaurant Bacaro, όπου η εορταστική διάθεση από καλεσμένους και διοργανωτές, ήταν κυρίαρχη.

Το φετινό Πανόραμα έκανε την πρεμιέρα του στις 26 Οκτωβρίου 2011, με την πρώτη προβολή της τουρκικής ταινίας του Νουρί Τσεϊλάν «Κάποτε στην Ανατολία». Κατά τις οκτώ συνεχείς ημέρες προβολών, οι φίλοι του καλού ευρωπαϊκού αλλά και υπόλοιπου κινηματογράφου, απάντηση στα blockbuster, είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν περισσότερες από 50 ταινίες, μέσα από σειρά αφιερωμάτων που προβλήθηκαν στις αίθουσες του κινηματογράφου Απόλλων Cinemax Class και του Ιδρύματος Μιχάλης Κακογιάννης.

Παράλληλα πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου ανοιχτή συζήτηση στο βιβλιοπωλείο IANOΣ, σχετικά με το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου. Στη συζήτηση με τίτλο «Ελληνικός Κινηματογράφος: Quo Vadis?» συμμετείχαν οι σκηνοθέτες, Βασίλης Βαφέας, Γιάννης Οικονομίδης, Νίκος Τριανταφυλλίδης και Γιάννης Φάγκρας και οι κριτικοί, Ανδρέας Τύρος και Νέστορας Πουλάκος.

Το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου διοργανώθηκε για 24^η χρονιά, ανανεώνοντας μια υπόσχεση με το κοινό, που αφορά στην ανάδειξη του ευρωπαϊκού, μαζί και του ελληνικού κινηματογράφου, χωρίς να παραγνωρίζονται κινηματογραφίες από τον υπόλοιπο κόσμο. Ενώ, για το 2012, υποσχέθηκε μια εορταστική εκδήλωση για τα 25 χρόνια του μεγάλου αυτού διεθνούς φεστιβάλ της Αθήνας.

Σήμερα νωρίς το μεσημέρι στο βιβλιοπωλείο ΙΑΝΟS, το Πανόραμα Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου σε συνεργασία με την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου διοργάνωσε ανοιχτή συζήτηση σχετικά με το μέλλον του ελληνικού κινηματογράφου. Στο πάνελ συμμετείχαν τέσσερις σκηνοθέτες, ο Βασίλης Βαφέας, ο Γιάννης Οικονομίδης, ο Νίκος Τριανταφυλλίδης και ο Γιάννης Φάγκρας και δύο κριτικοί, ο Ανδρέας Τύρος και ο Νέστορας Πουλάκος. Ο διευθυντής του φεστιβάλ, Νίνος Φένεκ Μικελίδης, ήταν στο ρόλο του συντονιστή και άνοιξε τη συζήτηση ζητώντας από τους καλεσμένους την άποψή τους για τον τρόπο με τον οποίο θα «βγούμε από την ομίχλη».

Οι κινηματογραφιστές έδειξαν αρχικά μάλλον απαισιόδοξοι για το μέλλον του κινηματογράφου στην Ελλάδα, τονίζοντας την έλλειψη παραγωγών, χρημάτων και πάνω απ’ όλα θεατών. Ο Γιάννης Φάγκρας αναφέρθηκε μάλιστα στο παράδοξο φαινόμενο να έχουμε έναν Έλληνα σκηνοθέτη βραβευμένο στις Κάννες και υποψήφιο για Όσκαρ, ο οποίος αδυνατεί να βρει χρήματα για την επόμενη ταινία του. Ο Νίκος Τριανταφυλλίδης παρουσίασε με το δικό του τρόπο τα αδιέξοδα της παρούσας κατάστασης στη σχέση με τους παραγωγούς και υποστήριξε ότι η μόνη ελπίδα αλλαγής είναι να δημιουργηθούν κολεκτίβες και νέες συνεργασίες. Το θέμα της έλλειψης πόρων περιέγραψε και ο Γιάννης Οικονομίδης, ο οποίος όμως υπογράμμισε ότι υπάρχει πρόβλημα απήχησης του ελληνικού κινηματογράφου γενικότερα, αφού οι (μη εμπορικές) ταινίες απευθύνονται τελικά σε ένα κοινό 10 με 15 χιλιάδων θεατών, σε αντίθεση με το ελληνικό θέατρο, που παρά τις δύσκολες συνθήκες ακόμα ανθεί. Η μόνη λύση που απομένει τελικά στους κινηματογραφιστές είναι η λογική του Do It Yourself και του Guerilla κινηματογράφου.

Έχοντας ζήσει και αυτός άγονες εποχές για τον ελληνικό κινηματογράφο, ο Βασίλης Βαφέας φάνηκε πιο αισιόδοξος και τόνισε την τεράστια δυναμική του ψηφιακού μέσου, τόσο για την παραγωγή όσο και για τη διανομή, που είναι εν τέλει και το μείζον ζήτημα, αφού καλές ταινίες γίνονται αλλά τις βλέπουν ελάχιστοι. Όμως οι ταινίες είναι διαθέσιμες στο κοινό, αρκεί να ξέρει πώς να τις αναζητήσει. Ο Ανδρέας Τύρος ήταν χειμαρρώδης στο λόγο του και παρουσίασε τον ελληνικό κινηματογράφο ως αναπόσπαστο κομμάτι της πραγματικότητας που μας πνίγει ασφυκτικά, παρομοιάζοντας μάλιστα το νέο νομοσχέδιο για τον κινηματογράφο με το μνημόνιο και το κούρεμα. Το πραγματικά νέο θα προκύψει τώρα, σύμφωνα με τον ίδιο, μέσα από την κατάσταση κρίσης, άποψη την οποία υποστήριξε και ο Νίνος Μικελίδης, αναφερόμενος στα παραδείγματα της Νουβέλ Βαγκ, της Άνοιξης της Πράγας και του Ιρανικού Κινηματογράφου. Ο τελευταίος ομιλητής, Νέστορας Πουλάκος, ανέδειξε και το ζήτημα της παιδείας, που κυριάρχησε στην μετέπειτα συζήτηση με το κοινό.

Η νότα με την οποία έκλεισε η συζήτηση ήταν μάλλον αισιόδοξη, με τον Μήτσο Κασσόλα να καλεί τους Έλληνες σκηνοθέτες να αναδείξουν το αναρχικό πνεύμα του τόπου τους, τον Αντρέα Τύρο να απαντά στο ερώτημα γιατί το ελληνικό θέατρο επιβιώνει – επειδή δεν έχει να ανταγωνιστεί το βρετανικό ή το αμερικανικό θέατρο – και τον Νίκο Τριανταφυλλίδη να προβλέπει ότι πρώτα θα καταστραφεί ο κόσμος και μετά ο κινηματογράφος.

Χθες Πέμπτη 27 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στην κατάμεστη από νεανικό κοινό αίθουσα του Απόλλωνα, η προβολή της ελληνικής ταινίας «Ο Ξεναγός», πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή. Ακολούθησε Q&A, με τον σκηνοθέτη και τους συντελεστές της ταινίας, να απαντούν στις ερωτήσεις του κοινού.

Τον νέο σκηνοθέτη προλόγισε ο διευθυντής του Πανοράματος Νίνος Φένεκ Μικελίδης, χαρακτηρίζοντας τον «Ξεναγό» μια διασκεδαστική κωμωδία που μας δίνει μια άλλη εικόνα του Έλληνα σε αναζήτηση ταυτότητας σε μια χαοτική Αθήνα. Στη συνέχεια κάλεσε τον σκηνοθέτη Ζαχαρία Μαυροειδή, ο οποίος ευχαρίστησε το κοινό για την προσέλευσή του, αλλά και όσους βοήθησαν στην πραγματοποίηση της ταινίας του, την οποία χαρακτήρισε «χειροποίητη» με δεδομένο τον χαμηλό προϋπολογισμό της και την αφιλοκερδή συμμετοχή των συντελεστών.

Μετά την προβολή της ταινίας, ο σκηνοθέτης και οι ηθοποιοί του απάντησαν σε ερωτήσεις του κοινού τόσο σχετικά με τα γυρίσματα, όσο και με τις θεματικές και τα μηνύματα του τελικού αποτελέσματος.

 Η βραδιά έκλεισε με τους συντελεστές της ταινίας, τους διοργανωτές του φεστιβάλ και το κοινό να μεταφέρονται στο bar Cantina Social (Λεοκωρίου 8, Ψυρρή) για ένα party μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, το οποίο πραγματοποιήθηκε με την ευγενική χορηγία της μπύρας Fischer.

 «Ο ξεναγός» είναι η ιστορία ενός νέου που έρχεται από τη Θεσσαλονίκη στην Αθήνα με σκοπό να ξεκινήσει τη νέα του καριέρα ως ξεναγός ενός γκρουπ φοιτητών Erasmus στα αρχιτεκτονικά μνημεία της Αθήνας. Βλέπουμε την Αθήνα μέσα από τα μάτια των νέων, των Ελλήνων αλλά κυρίως των ξένων, που πολλές φορές την γνωρίζουν καλύτερα και βλέπουν πράγματα που οι κάτοικοί της επιλέγουν να αγνοούν. Για να αναδείξει το πρόσωπο της πόλης, ο σκηνοθέτης επικεντρώνει στην αρχιτεκτονική της και ιδίως στην αντίθεση ανάμεσα στο μνημειώδες παρελθόν και το βλαχομπαρόκ που υπάρχει τριγύρω. Όσο και αν η Αθήνα πρωταγωνιστεί σε πολλές ελληνικές ταινίες, η νεανική κωμωδία του Μαυροειδή αποτελεί μια νέα ματιά στην πραγματικότητα της πόλης που μεταμορφώνεται, χωρίς να είναι απλώς το υπόβαθρο, το σκηνικό ή η αφορμή της ιστορίας. Η ταυτότητα των νέων Ελλήνων είναι συνυφασμένη με την εικόνα της πρωτεύουσας και τα παράδοξά της, με τη χαοτική πόλη που σφύζει από ζωή. Αφού λοιπόν ο Γούντι Άλεν δεν προγραμματίζει ακόμα να γυρίσει κάποια ταινία του στην Αθήνα, «Ο ξεναγός» μάς δίνει μια ολοκληρωμένη άποψη της ελληνικής πρωτεύουσας, πρωτότυπη και καθόλου καρτποσταλική, φρέσκια και διασκεδαστική, με πρωταγωνιστές τους νέους κατοίκους της, τις ιστορίες και τα προβλήματά τους. Παρά το χαμηλό μπάτζετ, ο αυθορμητισμός και ο ενθουσιασμός των συντελεστών προσέφερε ένα αξιοθαύμαστο αποτέλεσμα.